Ruch pobudza do życia i dodaje energii do dalszego działania. Dzięki byciu w ruchu nie tylko regeneruje się organizm, ale także uzdrawiają chore organy. Ten aspekt wykorzystuje kinezyterapia czyli terapia poprzez ćwiczenia fizyczne o charakterze leczniczym. To właśnie o jej wpływie na zdrowie traktuje ten artykuł.
Czym jest kinezyterapia?
Nazwa kinezyterapia określa leczenie ruchem, ale może też oznaczać gimnastykę leczniczą i ćwiczenia usprawniające. Już starożytni lekarze dostrzegli zależność między aktywnością fizyczną a procesami regeneracyjnymi organizmu. Obecnie kinezyterapię wykorzystuje się w sanatoriach, przykład: medicalsensus.pl/oferta/oferta-medyczna/fizjoterapia/kinezyterapia.html, co przyspiesza powrót pacjentów do zdrowia. Metodę dzieli się na miejscową i ogólną — stanowi ona odmianę fizjoterapii skoncentrowaną wyłącznie na aspekcie ruchowym.
Kinezyterapia miejscowa oddziałuje bezpośrednio na chory narząd poprzez precyzyjne ćwiczenia angażujące dotkniętą zmianami chorobowymi część ciała. Natomiast kinezyterapia ogólna obejmuje ćwiczenia pozostałych obszarów organizmu, których nie objęła choroba, aby wzmocnić całość układu ruchu i wspomóc procesy naprawcze w miejscu dotkniętym schorzeniem. Takie podejście zapobiega postępowi ograniczeń ruchowych i przyspiesza rehabilitację.
Jakie schorzenia leczy kinezyterapia?
Kinezyterapia adresuje przede wszystkim zaburzenia aparatu ruchu, lecz przynosi również korzyści w terapii dysfunkcji układu nerwowego i naczyniowego. Wykorzystuje się ją głównie przy wadach postawy, złamaniach, amputacjach, niedowładach połowicznych, chorobie Parkinsona, stwardnieniu rozsianym oraz obwodowych uszkodzeniach układu nerwowego. Skuteczność metody potwierdzono także w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz stanów zapalnych u osób prowadzących siedzący tryb życia, u których ograniczony ruch pogłębia zaburzenia oddechowe i obniża sprawność organizmu.
Kinezyterapii nie mogą się poddać osoby z ostrym stanem zapalnym mięśni, stawów lub kości, pacjenci w ostrym okresie chorób układu krążenia, osoby ze stanami gorączkowymi oraz te, które są wyczerpane fizycznie. W takich przypadkach wymusza się cierpliwość — leczenie ruchem rozpoczyna się dopiero po ustąpieniu objawów ostrych, gdy organizm odzyska minimalną tolerancję na wysiłek. Dzięki odpowiedniemu doborowi ćwiczeń przez wykwalifikowanego fizjoterapeutę można dostosować program terapeutyczny do indywidualnych potrzeb pacjenta i stopnia zaawansowania schorzenia.
Ćwiczenia stosowane w kinezyterapii
Kinezyterapia dzieli się na miejscową i ogólną, przy czym każda z nich obejmuje różne formy aktywności dostosowane do możliwości pacjenta. Kinezyterapia miejscowa wykorzystuje ćwiczenia bierne, w których fizjoterapeuta wykonuje ruchy bez aktywnego udziału chorego. Ich celem jest poprawa elastyczności i sprężystości mięśni, przywrócenie ruchomości stawów i zapobieganie przykurczom. Ćwiczenia bierne stosuje się w przypadku porażeń, niedowładów mięśni oraz ograniczenia ruchomości stawów — szczególnie w pierwszych etapach rehabilitacji po udarze mózgu, uszkodzeniach rdzenia kręgowego czy przedłużającym się unieruchomieniu.
Ćwiczenia czynno-bierne
Z kolei ćwiczenia czynno-bierne polegają na tym, że fizjoterapeuta prowadzi biernie ruch, a pacjent stara się rozluźnić pracujący narząd ruchu, by uniknąć nadmiernych napięć mięśniowych. Ten rodzaj treningu łagodzi napięcia powstałe na skutek kompensacyjnych mechanizmów organizmu oraz przygotowuje mięśnie do aktywności czynnej. Tego typu ćwiczenia są wskazane po rekonstrukcjach narządów ruchu, w unieruchomieniu kończyn za pomocą wyciągów redresyjnych, w stanach atrofii i demineralizacji kości — zwłaszcza gdy tkanka kostna staje się krucha i wymaga delikatnej stymulacji przed pełnym obciążeniem.
Ćwiczenia samowspomagane i czynne w odciążeniu
Oprócz wymienionych ćwiczeń kinezyterapii miejscowej stosuje się ćwiczenia samowspomagane, w których pacjent pomaga sobie zdrowymi kończynami przy wykonywaniu ruchów chorymi. Przykładem jest unoszenie zdrową ręką chorej kończyny górnej lub wspomaganie ugiętej nogi drugą stopą. Technika ta pozwala na zachowanie świadomości ruchu nawet przy znacznym osłabieniu siły mięśniowej.
Ćwiczenia czynne w odciążeniu polegają na tym, że pacjent wykonuje ruch w stawach, a ćwiczone kończyny są podwieszone przez fizjoterapeutę za pomocą specjalnych szyn, lin lub systemów balonowych. Eliminuje się w ten sposób opór grawitacji, co umożliwia aktywację mięśni nawet przy minimalnej sile i chroni stawy przed przeciążeniem.
Kinezyterapia ogólna
Kinezyterapia ogólna wykorzystuje ćwiczenia ogólnokondycyjne, ćwiczenia gimnastyki porannej, ćwiczenia w wodzie oraz sporty dla osób z niepełnosprawnościami. Ten rodzaj ćwiczeń ma na celu zmobilizowanie organizmu do regeneracji za pomocą metod kinezyterapeutycznych — mechanicznych, neurofizjologicznych i edukacyjnych. Pływanie, aqua-aerobik czy Nordic Walking angażują większość grup mięśniowych, poprawiają krążenie, wzmacniają układ oddechowy i wspierają równowagę psychofizyczną.
Indywidualizacja programu ćwiczeń
Warto pamiętać, że każdy program ćwiczeń jest dobierany indywidualnie do schorzeń pacjentów, w zależności od rodzaju dolegliwości, stadium choroby oraz ogólnej sprawności fizycznej. Niektóre ćwiczenia pacjent może wykonywać samodzielnie w domu, inne wymagają obecności i korekty fizjoterapeuty ze względu na ryzyko nieprawidłowego wykonania lub pogorszenia stanu zdrowia. Ruch usprawnia i powoduje, że organizm szybciej się regeneruje, co potwierdził już w starożytności Hipokrates, prekursor współczesnej medycyny, słowami: „Należy pamiętać, że ćwiczenia wzmacniają, a nieczynność osłabia ciało.” Nie dziwi zatem fakt, że kinezyterapia przynosi doskonałe efekty w leczeniu schorzeń o różnej etiologii — od prostych skręceń po skomplikowane uszkodzenia neurologiczne wymagające długotrwałej rehabilitacji.
1 komentarz
Jako sposób rehabilitacji to bardzo dobre rozwiązanie, sama niejednokrotnie z tego korzystałam i widziałam wyraźne poprawy