Połączenia tworzone przy pomocy nitów zostały w dużej mierze wyparte przez spawanie. Są jednak branże, które dalej korzystają z nitownic, ponadto narzędzia te są bardzo użyteczne także w przypadku domowych majsterkowiczów, czy nawet artystów. Istnieje kilka rodzajów nitownic, jednak my zajmiemy się przede wszystkim nitownicami pneumatycznymi.
- Zasada działania nitownicy pneumatycznej
- Wybór odpowiedniego narzędzia
- Zastosowanie zawodowe nitownic
Zasada działania nitownicy pneumatycznej
Na samym początku trzeba zaznaczyć, że nitownice pneumatyczne mogą różnić się między sobą pod względem konstrukcji i przeznaczenia. Skupimy się jednak na uniwersalnej zasadzie działania tych urządzeń, wspólnej dla większości modeli dostępnych na rynku. Nitowanie jest metodą łączenia ze sobą różnych elementów przy pomocy nitów. Nity, to drobne elementy (zazwyczaj wykonane z metalu), które umieszcza się w wykonanych wcześniej otworach, a następnie rozgina lub odkształca. Nity wyjątkowo dobrze stabilizują łączone powierzchnie, co jest szczególnie ważne np. w przemyśle lotniczym i kosmonautycznym. Dzięki wykorzystaniu tej metody łączenia, kadłub samolotu może wytrzymać nawet ekstremalne naprężenia.
Wewnątrz nitownicy pneumatycznej znajduje się kilka ruchomych części, które mają fundamentalne znaczenie dla jej funkcjonowania. Są to:
- regulator sterujący ilością sprężonego powietrza,
- zawór przepustnicy,
- spust,
- tłok wewnątrz zaworu suwakowego.
Aby wprawić wszystkie elementy w ruch i rozpocząć proces nitowania, należy pociągnąć za spust, który otwiera zawór przepustnicy. W wyniku tego działania powstaje otwór, którym przedostaje się sprężone powietrze do zaworu suwakowego i dociska tłok napierający z kolei korpus nitu. Pod wpływem tej siły nit wbijany jest w otwór, a jego zakuwka zostaje spłaszczona. Tak działają nitownice wykorzystywane m.in. w przemyśle lotniczym, inne mogą wymagać samodzielnego umieszczenia nitu w otworze, tak by trzpień wystawał z drugiej strony. Końcówkę nitownicy umieszcza się na trzpieniu, a po wciśnięciu spustu zęby nitownicy chwytają go i ciągną tak, że korpus nitu ulega zgnieceniu. Więcej szczegółów na temat zastosowania i konstrukcji nitownic znajdziesz w naszym osobnym opracowaniu.
Wybór odpowiedniego narzędzia
Nie mamy uniwersalnej odpowiedzi na to pytanie, gdyż wszystko zależy od tego, do czego będzie wykorzystywana nitownica oraz jakie materiały zamierzamy ze sobą łączyć. Różne zastosowania wymagają odmiennych parametrów technicznych – nitowanie blach stalowych to zupełnie inna specyfika niż praca z aluminium czy tworzywami sztucznymi. Po określeniu konkretnych wymagań powinniśmy zwrócić uwagę na kilka dodatkowych aspektów.
Ergonomia i wygoda użytkowania
Ważne jest to, czy nitownica dobrze leży w dłoni. Niewygodnym narzędziem będzie nam bardzo ciężko pracować, zwłaszcza podczas wielogodzinnych sesji roboczych na linii produkcyjnej. Ciężar urządzenia, kształt rękojeści oraz rozmieszczenie przycisków sterujących mają bezpośredni wpływ na komfort operatora.
Jakość przewodu pneumatycznego
Drugą sprawą, na którą trzeba zwrócić uwagę, jest przewód pneumatyczny, który powinien być obrotowy i elastyczny, inaczej utrudnione będzie operowanie nitownicą podczas pracy w trudno dostępnych miejscach. Sztywny przewód ogranicza swobodę ruchów i wymusza niewygodne pozycje ciała.
Parametry techniczne dopasowane do zadania
Przed zakupem warto sprawdzić maksymalną średnicę nitów, z jakimi może pracować dane urządzenie, a także zakres ciśnienia roboczego. Niektóre modele lepiej sprawdzają się przy nitach aluminiowych, inne przy stalowych – to znacząco wpływa na efektywność pracy.
Zastosowanie zawodowe nitownic
Osoby przeprowadzające drobne remonty czy majsterkowicze raczej nie będą potrzebować nitownicy pneumatycznej – w zupełności powinna im wystarczyć nitownica ręczna lub akumulatorowa. Jak już wspominaliśmy, nitownice pneumatyczne są aktualnie wykorzystywane w przemyśle lotniczym i kosmonautycznym, ale nie tylko tam znajdują zastosowanie.
Praca ciągła na liniach produkcyjnych
Urządzenia tego typu świetnie sprawdzają się w pracy ciągłej, a więc na liniach produkcyjnych, gdzie wymagana jest wysoka wydajność i powtarzalność połączeń. Pneumatyka pozwala na wykonanie setek operacji nitowania bez spadku jakości, czego nie da się osiągnąć przy użyciu narzędzi ręcznych.
Branże wykorzystujące połączenia nitowe
Zdarza się, że połączenia nitowe wykorzystywane są w meblarstwie, rymarstwie, a także we wszelkich zakładach produkcyjnych, które muszą łączyć ze sobą różnego rodzaju blachy, taśmowniki, dźwigary, wsporniki i wiele innych elementów konstrukcyjnych. W produkcji obudów urządzeń elektronicznych, karoserii pojazdów użytkowych czy elementów wentylacji przemysłowej nitowanie pozostaje często metodą z wyboru ze względu na swoją niezawodność.
