Tak samo jak trzeba mieć pieniądze, żeby się ożenić, tak samo trzeba je mieć, żeby się rozwieść… Niestety zawiedziona miłość kosztuje tyle samo, co początkowe pożądanie i wspólne myśli o przyszłości, czasem nawet trochę więcej. Wszystko zależy od tego, kiedy chcemy wziąć rozwód i w jakiej jesteśmy sytuacji. Jedno jest pewne, adwokaci nie będą mieli skrupułów, żeby wyczyścić nasz portfel. Ile może kosztować nas rozwód?
• Adwokat — prawo czy obowiązek?
• Jak wybrać adwokata?
• Koszty sądowe
• Koszt rozwodu
Kiedy potrzebny adwokat?
Jak już ogarniemy się na tyle, żeby dopuścić do siebie myśl o rozwodzie i pogodzimy się z całą tą sytuacją, możemy przystąpić do wyboru profesjonalnego pełnomocnika. Najważniejsze, żeby otrząsnąć się po tej decyzji i zacząć myśleć przede wszystkim o swoich interesach. Tutaj trzeba być wyjątkowo trzeźwym i konsekwentnym. Mało która para rozstaje się w zgodzie. Najczęściej powielany scenariusz to przejście od miłości do nienawiści — emocje sięgają zenitu, zwłaszcza gdy w grę wchodzi podział majątku, alimenty lub ustalenia dotyczące opieki nad dziećmi. Nie trzeba zaraz drugiej strony mieszać z błotem, ale musimy być przygotowani na wszystko, również na ostre ataki i próby manipulacji.
Adwokat — prawo czy obowiązek?
Nikt nie ma prawnego obowiązku, żeby szukać adwokata, który będzie nas reprezentował. Jeśli wiemy, że do rozwodu dojdzie za porozumieniem stron i będzie to tak zwany rozwód konsensualny (bez orzekania o winie), nie musimy niepotrzebnie decydować się na dodatkowe koszty związane z pomocą prawną, zwłaszcza że nie są one małe. Ponadto, jeśli sami nie jesteśmy w stanie reprezentować własnego stanowiska, możemy o to poprosić kogoś z naszej najbliższej rodziny. Wtedy będzie to nasz pełnomocnik procesowy, ale trzeba to wcześniej oficjalnie załatwić poprzez złożenie pisemnego pełnomocnictwa w sądzie lub przez notarialne poświadczenie podpisu na takim dokumencie.
Jak wybrać adwokata?
Przede wszystkim musimy wybrać takiego adwokata, który będzie się specjalizował w sprawach rodzinnych i ma doświadczenie w prowadzeniu sporów rozwodowych. Dobrze jest zasięgnąć opinii innych klientów, przeanalizować ile dany pełnomocnik wygrał spraw, ile przegrał i jak układała się współpraca z klientami na każdym etapie postępowania. Reputacja zawodowa jest tutaj bardzo ważna, chociaż coraz częściej ostatnio jest tak, że im adwokat jest młodszy, tym bardziej zaangażowany — chce wyrobić sobie dobre nazwisko, aktywnie prowadzi sprawę i jeszcze mu na kliencie naprawdę zależy. Starsi prawnicy nierzadko opierają się na ugruntowanej pozycji i nie angażują się równie intensywnie w szczegóły sprawy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze pełnomocnika?
- Doświadczenie w prawie rodzinnym — adwokat prowadzący głównie sprawy karne czy gospodarcze może nie znać wszystkich niuansów postępowań rozwodowych
- Opinie i rekomendacje — warto zapytać znajomych, poszukać recenzji w internecie lub sprawdzić, czy prawnik ma wpisy na branżowych forach
- Jasne zasady rozliczeń — sprawdź, czy adwokat przedstawia przejrzystą umowę o świadczenie pomocy prawnej z wyliczeniem stawek i sposobu ich kalkulacji
- Otwartość na pytania — dobry prawnik nie unika trudnych tematów i wyjaśnia, na co możesz liczyć w sądzie, a czego realistycznie nie osiągniesz
Koszty sądowe
Koszty rozwodu zależą od konkretnej sytuacji procesowej. Możemy zapłacić za niego kilkaset złotych, a nawet kilka tysięcy. Górna stawka właściwie nie ma sztywnego limitu — wszystko zależy od skomplikowania sprawy, od tego czy są małoletnie dzieci, czy dochodzi do podziału majątku wspólnego i czy strony zgadzają się na warunki rozstania. Są jednak opłaty stałe, które trzeba uiścić w sądzie niezależnie od przebiegu postępowania.
Opłaty obowiązkowe przy rozwodzie
- Opłata od pozwu o rozwód: 600 zł — tyle kosztuje samo wniesienie sprawy do sądu (chyba że zostają dodatkowo zasądzone alimenty, wtedy dolicza się kolejną opłatę stosunkową)
- Zwrot połowy opłaty — jeżeli rozwód zakończy się bez orzekania o winie, sąd zwróci połowę kwoty, czyli 300 zł
- Możliwość dochodzenia połowy kosztów od drugiej strony — można żądać od byłego małżonka zwrotu połowy tej kwoty (150 zł)
- Opłata za podział majątku: 300 zł — jeśli strony dojdą do zgodnego rozstrzygnięcia w sprawie podziału majątku
- Opłata za podział majątku: 1000 zł — gdy nie ma jednomyślności i sprawy majątkowe wymagają odrębnego postępowania sądowego
Jeśli w trakcie sprawy pojawią się dodatkowe wnioski (np. o alimenty na rzecz małżonka, o zabezpieczenie roszczeń, o wyłączne korzystanie z mieszkania), każdy z nich może wiązać się z kolejnymi opłatami.
Koszt rozwodu
To największa niewiadoma każdego postępowania rozwodowego, bo prawnik samodzielnie ustala honorarium na podstawie umowy z klientem. Teoretycznie, w uzgadnianiu kwoty brane są pod uwagę takie czynniki jak: nakład pracy, charakter sprawy (np. czy dotyczy tylko samego rozwodu, czy również podziału majątku i władzy rodzicielskiej) oraz rzeczywisty wkład pracy adwokata w sfinalizowanie sprawy. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, wynagrodzenie nie może być wyższe niż sześciokrotna stawka minimalna (czyli około 2160 zł, przy stawce minimalnej 360 zł) i nie powinno przekraczać wartości przedmiotu sprawy, choć w praktyce te zasady bywają elastycznie interpretowane.
Od czego zależy finalna kwota za usługi prawnika?
- Stopień skomplikowania sprawy — im więcej wątków (podział majątku, alimenty, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem), tym wyższe honorarium
- Długość postępowania — sprawa trwająca kilka miesięcy kosztuje mniej niż ta ciągnąca się latami przez wszystkie instancje
- Rodzaj umowy — można umówić się na stawkę ryczałtową za całość sprawy lub na wynagrodzenie godzinowe za każdą czynność (analiza akt, pisma procesowe, obecność na rozprawach)
- Reputacja adwokata — prawnicy o ugruntowanej pozycji i wysokim odsetku wygranych spraw liczą sobie zwykle więcej niż początkujący
O tym, ile zapłacimy za adwokata lub radcę prawnego, dowiemy się dopiero decydując się na konkretną osobę i podpisując umowę o świadczenie pomocy prawnej. Warto jednak poważnie rozważyć taką inwestycję, jeśli wiemy, że rozwód na pewno nie odbędzie się za porozumieniem stron i będzie wiązał się z orzekaniem o winie, długim sporem o majątek albo trudnymi ustaleniami dotyczącymi kontaktów z dzieckiem. W takich sytuacjach profesjonalna pomoc prawna może nie tylko przyspieszyć zakończenie postępowania, ale przede wszystkim zabezpieczyć nasze interesy przed niekorzystnym orzeczeniem sądu.