Obligacje korporacyjne to dłużne papiery wartościowe emitowane przez przedsiębiorstwa. Jedną z głównych cech tych instrumentów jest ich przewidywalność — inwestor zna wartość nominalną obligacji (kapitał do zainwestowania), wysokość oprocentowania oraz terminy wypłaty odsetek. Warto się zastanowić, w jaki sposób następuje wycena tych papierów wartościowych i jakie czynniki mają na nią wpływ.
- Od czego zależy cena obligacji?
- Kiedy warto kupić obligacje?
- O czym pamiętać przy zakupie obligacji?
Od czego zależy cena obligacji
Cena obligacji na rynku wynika przede wszystkim z relacji popytu i podaży. Te z kolei są determinowane przez różne czynniki, z których w przypadku obligacji korporacyjnych najważniejsze są dwa — poziom stóp procentowych oraz stopień ryzyka niewypłacalności emitenta. Każdy przyszły obligatariusz powinien przed podjęciem decyzji o zakupie dokonać wyceny papieru wartościowego. W tym celu należy określić tzw. sprawiedliwą wartość obligacji, czyli cenę, po której powinny być sprzedawane na rynku dysponującym odpowiednimi informacjami i działającym racjonalnie — więcej na ten temat znajdziesz na stronie: http://bestcapital.pl/wskaznikowa-analiza-zadluzenia-i-plynnosci-emitenta/.
Podstawowym sposobem wyceny jest metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Zgodnie z tą zasadą wartość obligacji stanowi sumę przepływów pieniężnych, które inwestor powinien otrzymać w czasie posiadania obligacji. Przepływy te są przeliczane na moment dokonywania wyceny, czyli zdyskontowane. Metoda ta opiera się na odpowiednim wzorze matematycznym, który uwzględnia wartość bieżącą wszystkich przyszłych płatności odsetkowych oraz zwrot wartości nominalnej w dniu wykupu.
Wpływ stóp procentowych na wycenę
Zmiany poziomu stóp procentowych w gospodarce bezpośrednio przekładają się na wycenę obligacji korporacyjnych. Wzrost stóp procentowych powoduje spadek wartości już wyemitowanych obligacji o stałym oprocentowaniu, ponieważ nowe emisje oferują wyższe kupony. Odwrotnie działa spadek stóp — istniejące obligacje stają się bardziej atrakcyjne, co podnosi ich cenę rynkową.
Ryzyko kredytowe emitenta
Drugi fundamentalny czynnik to wiarygodność finansowa przedsiębiorstwa. Pogorszenie się sytuacji ekonomicznej emitenta, spadek jego rentowności czy wzrost zadłużenia zwiększają ryzyko niewypłacalności. Rynek wycenia to ryzyko poprzez obniżenie ceny obligacji, co przekłada się na wyższą stopę zwrotu wymaganą przez inwestorów. Mechanizm marży ryzyka działa podobnie jak w przypadku kredytów bankowych — wyższa ocena ryzyka oznacza wyższą premię dla inwestora.
Kiedy warto kupić obligacje
Dokonana wycena wartości obligacji powinna być porównana z jej ceną rynkową. Mogą wystąpić trzy scenariusze, z których każdy niesie inne implikacje dla decyzji inwestycyjnej.
Niedowartościowanie papieru wartościowego
Gdy wartość wyceny jest wyższa od ceny rynkowej, mamy do czynienia z niedowartościowaniem. Jest to optymalny moment na zakup obligacji, gdyż jej wartość fundamentalna przewyższa rzeczywistą cenę na rynku. Taka sytuacja może wynikać z tymczasowej paniki rynkowej, błędnej oceny kondycji emitenta przez inwestorów lub po prostu z nieefektywności informacyjnej rynku.
Przewartościowanie i moment sprzedaży
Gdy wartość uzyskana w wyniku wyceny jest niższa od ceny rynkowej, następuje przewartościowanie obligacji. Mówiąc wprost, obligacje są warte mniej niż kosztują na rynku. Jest to sytuacja wskazująca na sprzedaż posiadanych papierów wartościowych i realizację zysku kapitałowego. Przedłużające się utrzymywanie przewartościowanych obligacji naraża inwestora na ryzyko korekty ceny do poziomu sprawiedliwej wartości.
Równowaga wyceny
Ostatnia sytuacja ma miejsce, gdy wartość wyceny obligacji jest równa (lub bardzo zbliżona) do jej ceny rynkowej. W tym przypadku wartość fundamentalna odpowiada rzeczywistej cenie. Decyzja o zakupie lub sprzedaży powinna wówczas opierać się na innych przesłankach — np. potrzebie dywersyfikacji portfela, zmianie perspektyw rynkowych czy dostępności alternatywnych instrumentów o korzystniejszym profilu ryzyko–zwrot.
O czym pamiętać przy zakupie obligacji
Stopa dochodu stanowi czynnik o fundamentalnym znaczeniu dla wyceny obligacji. Jest ona określana na podstawie wartości stóp dochodu obligacji podobnego typu jak wyceniana obligacja. Tutaj należy podkreślić, że błędne określenie stopy dochodu prowadzi do błędnej wyceny i może skutkować nietrafioną decyzją inwestycyjną. Powszechnie uznaje się ten element za najtrudniejszy w całym procesie wyceny obligacji korporacyjnych.
Dobór odpowiedniej stopy dyskontowej
Inwestor musi uwzględnić kilka składowych przy ustalaniu stopy dyskontowej. Po pierwsze, stopę wolną od ryzyka (zazwyczaj rentowność obligacji skarbowych o podobnym terminie zapadalności). Po drugie, premię za ryzyko kredytowe emitenta, która zależy od jego ratingu i kondycji finansowej. Po trzecie, premię za ryzyko płynności — obligacje rzadko notowane i trudne do sprzedaży wymagają wyższej stopy zwrotu.
Znaczenie terminu do wykupu
Długość okresu do momentu wykupu obligacji wpływa na wrażliwość jej ceny na zmiany stóp procentowych. Obligacje długoterminowe reagują silniej na wahania stóp niż papiery krótkoterminowe. Inwestor powinien dopasować horyzont inwestycyjny obligacji do swoich potrzeb finansowych i tolerancji ryzyka stopy procentowej.
Analiza emitenta i jego sytuacji
Przed zakupem obligacji korporacyjnych niezbędna jest dogłębna analiza kondycji finansowej emitenta. Warto przeanalizować sprawozdania finansowe, wskaźniki zadłużenia, płynności oraz rentowności. Przydatna jest również ocena perspektyw branży, w której działa przedsiębiorstwo, oraz jego pozycji konkurencyjnej. Inwestor powinien regularnie monitorować sytuację emitenta przez cały okres posiadania obligacji.
Dywersyfikacja portfela obligacji
Koncentracja inwestycji w obligacjach jednego emitenta lub jednej branży zwiększa ryzyko portfela. Rozproszenie kapitału między różne przedsiębiorstwa i sektory gospodarki pozwala zmniejszyć wpływ ewentualnych problemów pojedynczego emitenta na całość inwestycji. Warto także rozważyć zróżnicowanie pod względem terminów zapadalności.
Konsultacje ze specjalistami
Ze względu na złożoność procesu wyceny i wielość czynników wpływających na wartość obligacji, inwestor — zwłaszcza początkujący — powinien konsultować swoje decyzje ze specjalistami w dziedzinie rynków finansowych. Profesjonalna analiza może pomóc uniknąć kosztownych błędów i lepiej ocenić relację potencjalnego zwrotu do podejmowanego ryzyka.
